Hayatta Olsa Ne Derdi?

Bu serimizde kişinin kişilik özellikleri, düşünceleri, konuşmaları, demeçleri ve hayattaki duruşu yapay zeka tarafından analiz edilerek eğer bugün hayatta olsa sorularımıza ne cevaplar verirdi şeklinde hayali bir röportaj gerçekleştiriyoruz. Yapay zekanın analizi sonucunda ortaya çıkan röportaj metnini keyifle okumanız dileğiyle.

“Hayatta Olsaydı Ne Derdi?” serimizin ilk konuğu 1996 yılında suikaste uğrayarak aramızdan ayrılan Kıbrıs Türkü gazeteci, şair, yazar, bürokrat Kutlu Adalı, Adalıyı rahmetle anıyoruz.

Fotoğraf: Kıbrıs Postası

Kısaca Kutlu Adalı

Kutlu Adalı, 1935 yılında Lefkoşa’nın Ortaköy semtinde doğmuş, ömrünü Kıbrıs Türk halkının kültürüne, özgürlüğüne ve barış mücadelesine adamış gazeteci, yazar ve düşünce insanıdır. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun olduktan sonra Kıbrıs’a dönerek çeşitli kamu görevlerinde bulundu; aynı zamanda arşivcilik ve kültürel araştırmalar yaptı. Özellikle 1990’lı yıllarda “Yeni Düzen” gazetesindeki yazılarıyla devlet içindeki karanlık yapıları, mafya-siyaset ilişkilerini ve Türkiye’nin Kıbrıs üzerindeki etkisini sert bir dille eleştirdi. 6 Temmuz 1996 gecesi, evinin önünde susturuculu bir silahla ensesinden vurularak suikasta uğradı; cinayeti hâlâ aydınlatılamadı. Cesur kalemi, demokratik duruşu ve son nefesine kadar süren mücadelesiyle Kutlu Adalı, Kıbrıs’ta özgür basının ve halk iradesinin sembolü hâline geldi.

Fotoğraf: Independent Türkçe

Adalı Hayatta Olsa Ne Derdi?

1. Sayın Adalı, 2025 yılında Kıbrıs’ın siyasi durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kıbrıs, hâlâ ikiye bölünmüş bir ada. Bu bölünmüşlük, sadece coğrafi değil, aynı zamanda zihinsel bir ayrılığı da temsil ediyor. Kıbrıslı Türkler olarak, kendi kimliğimizi ve irademizi koruyarak, barışçıl bir çözüm için çabalamalıyız. 

2. Türkiye’nin Kıbrıs üzerindeki etkisi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türkiye’nin Kıbrıs üzerindeki etkisi, zamanla artarak, Kıbrıslı Türklerin kendi kararlarını alma yetisini gölgelemeye başladı. Bu durum, halkımızın özgür iradesine zarar veriyor. 

3. Kıbrıs’ta federal bir çözüm mümkün mü sizce?

Evet, federal bir çözüm mümkündür. Ancak bu, her iki tarafın da eşit haklara sahip olduğu, adil ve sürdürülebilir bir yapı olmalıdır. Barış ve iş birliği, ancak karşılıklı saygı ve anlayışla sağlanabilir. 

4. KKTC’deki demokrasi ve ifade özgürlüğü hakkında ne düşünüyorsunuz?

Demokrasi ve ifade özgürlüğü, bir toplumun temel taşlarıdır. Ancak KKTC’de bu değerler, zaman zaman baskı altına alınmakta. Halkın sesini duyurabilmesi için özgür bir medya ve adil bir hukuk sistemi şarttır.

5. Kıbrıs Türk halkının geleceği hakkında umutlu musunuz?

Kıbrıs Türk halkı, zorluklara rağmen dirençli ve umut doludur. Genç nesillerin barış ve demokrasiye olan inancı, geleceğe dair umutlarımızı canlı tutuyor.

6. Kıbrıs’taki ekonomik durum hakkında ne düşünüyorsunuz?

Ekonomik bağımlılık, Kıbrıslı Türklerin kendi ayakları üzerinde durmasını zorlaştırıyor. Kendi kaynaklarımızı etkin kullanarak, sürdürülebilir bir ekonomi inşa etmeliyiz. 

7. Kıbrıs’ta eğitim ve kültür politikaları hakkında ne düşünüyorsunuz?

Eğitim ve kültür, bir toplumun kimliğini şekillendirir. Kıbrıs’ta, kendi tarihimize ve kültürümüze sahip çıkmalı, gençlerimizi eleştirel düşünceyle yetiştirmeliyiz.

8. Kıbrıs’ta çevre sorunları hakkında ne düşünüyorsunuz?

Çevre, gelecek nesillere bırakacağımız en önemli mirastır. Kıbrıs’ta çevre koruma politikaları güçlendirilmeli, doğal kaynaklarımızı sürdürülebilir şekilde kullanmalıyız.

9. Kıbrıs’ta kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği, demokratik bir toplumun vazgeçilmez unsurlarıdır. Kıbrıs’ta, kadınların sosyal ve siyasi hayatta daha aktif rol alması teşvik edilmelidir.

10. Son olarak, Kıbrıs halkına ne mesaj vermek istersiniz?

Kıbrıs halkı, barış, demokrasi ve özgürlük için mücadele etmeye devam etmelidir. Kendi kimliğimizi ve irademizi koruyarak, adil bir gelecek inşa edebiliriz.

Haber: Berkay Kayahan

Röportaj Metni: ChatGPT

Kapak Fotoğrafı: Independent Türkçe